Verhoging pensioenen 2027: wat indexatie en de overstap betekenen voor je regeling

Dit artikel gaat over Nederland. In België werkt de verhoging van pensioenen anders, via de spilindex. Ik schrijf het vooral voor werkgevers en HR, omdat de vraag "gaat mijn pensioen omhoog?" in december vaak bij jullie binnenkomt. Medewerkers en gepensioneerden vinden hier ook hun antwoord.

Welke pensioenen gaan in 2027 omhoog?

Dat weet je per fonds pas zeker als het fonds het zelf meldt. Er zijn nu twee groepen. Fondsen die al in het nieuwe stelsel zitten, passen de pensioenen elk jaar aan op basis van hun resultaten tot en met 30 september. Fondsen die op 1 januari 2027 overstappen, verdelen op dat moment hun vermogen, en daar komt de verhoging uit voort.

Bron: de websites van de fondsen zelf. PFZW, "Pensioenkoers"; PMT, kwartaalberichten van 13 mei en 13 augustus 2026; ABP, nieuwsbericht van 3 november 2026; PME, "Nieuwe regels voor pensioen"; Pensioenfonds Detailhandel, nieuwsbericht van 2 november 2026. Geraadpleegd op 6 november 2026.

In het nieuws lees je deze weken hogere percentages voor de fondsen die nog overstappen. Dat zijn berekeningen van een adviesbureau op basis van de huidige dekkingsgraden, geen besluiten van de fondsen. Ik neem ze hier daarom niet over. Het bericht van je eigen fonds is het enige cijfer waar je op kunt rekenen.

Hoeveel gaat het ABP-pensioen omhoog in 2027?

ABP noemt zelf geen vast percentage. Het fonds wil op 1 januari 2027 overgaan naar de vernieuwde regeling en verdeelt dan het hele pensioenvermogen. Hoeveel er te verdelen is, hangt vooral af van de dekkingsgraad op 31 december 2026. Eind september stond die op 132,2 procent.

Volgens ABP krijgt iedereen bij een dekkingsgraad boven 109 procent een tegemoetkoming voor verhogingen die in het verleden niet zijn gegeven, plus een extra verhoging. Hoe meer indexatie iemand heeft gemist, hoe hoger de tegemoetkoming. De uitkomst is dus per persoon anders en niet één op één af te leiden uit de dekkingsgraad.

Voor wie al pensioen van ABP krijgt: de uitkering van januari 2027 is nog niet aangepast. In februari volgt de eerste betaling volgens de nieuwe regels, met zo nodig een nabetaling over januari. De dekkingsgraad van 31 december maakt ABP eind januari 2027 bekend.

Wat is indexatie van pensioen?

Indexatie betekent dat een pensioen meegroeit met de prijzen of de lonen. Zonder indexatie blijft het bedrag in euro's gelijk en koop je er elk jaar iets minder voor. Fondsen noemen het ook wel toeslagverlening of gewoon verhoging.

In het oude stelsel besliste het fondsbestuur er elk jaar over, binnen wettelijke grenzen. De Nederlandsche Bank vat die grenzen zo samen: alleen bij een dekkingsgraad boven 110 procent mocht een fonds de pensioenen geheel of gedeeltelijk indexeren. Tussen 104 en 110 procent was er geen indexatie, en daaronder moest het fonds maatregelen nemen. In de aanloop naar het nieuwe stelsel zijn die regels tijdelijk versoepeld, zodat fondsen ook bij een lagere dekkingsgraad konden verhogen.

Daarom hebben veel gepensioneerden jarenlang geen of weinig verhoging gezien. PME laat dat op de eigen site goed zien: per 1 januari 2025 kwam er 0,30 procent bij, terwijl de prijzen met 2,71 procent waren gestegen.

Hoe werkt een verhoging in het nieuwe pensioenstelsel?

Na de overstap is de dekkingsgraad geen graadmeter meer. De Nederlandsche Bank schrijft dat de dekkingsgraad dan niet langer bepaalt of uitkeringen omhoog of omlaag gaan. Het pensioen is een premieregeling geworden: het beweegt mee met het beleggingsresultaat en met de rente.

Een fonds met een solidaire premieregeling stelt de uitkeringen één keer per jaar bij. Twee voorbeelden van hoe dat in de praktijk gaat:

• PFZW kijkt naar de resultaten van 1 oktober tot en met 30 september en publiceert door het jaar heen de "Pensioenkoers", een verwachting van de aanpassing per 1 januari.
• PMT werkt met een spreidingsvermogen. Een derde van de stand op 30 september komt in de uitkering terecht. Bij een stand van 1,6 procent eind juni was dat afgerond 0,5 procent.

Mee- en tegenvallers worden dus over meerdere jaren uitgesmeerd. Daarnaast heeft een solidaire regeling een solidariteitsreserve van maximaal 15 procent van het vermogen. Daaruit kan een fonds een daling opvangen. Dat maakt de kans op een verlaging kleiner, maar niet nul. PFZW zegt het zonder omwegen: het pensioeninkomen kan ook lager worden.

Hoe de solidaire en de flexibele premieregeling van elkaar verschillen, lees je in Wet toekomst pensioenen voor werkgevers.

Waarom is de verhoging bij de overstap groter dan in de jaren erna?

Omdat het een eenmalige verdeling is. In het oude stelsel moesten fondsen grote buffers aanhouden. Bij de overstap vervalt die plicht voor een groot deel. ABP beschrijft de volgorde zo: eerst wordt de gezamenlijke buffer gevuld en komt er compensatie voor groepen die nadeel hebben van de overgang, daarna gaat het geld dat overblijft naar de pensioenen. In het nieuws heet dat de invaarbonus.

De fondsen die al over zijn, laten het verschil zien. PFZW verhoogde de pensioenen bij de overstap op 1 januari 2026 met ongeveer 12 procent en verwacht voor 2027 voorlopig 0,66 procent. PMT gaf bij de overgang 8,3 procent en komt voor 2027 voorlopig uit op ongeveer 0,5 procent.

Voor wie nog pensioen opbouwt, werkt het anders dan voor gepensioneerden. Het extra geld komt in het persoonlijke pensioenvermogen. Of dat later ook een hoger pensioen oplevert, hangt af van de inleg, het rendement en de rente in de jaren die nog komen.

Wat was de verhoging van de pensioenen in 2026?

Ook in 2026 liep het sterk uiteen, om dezelfde reden. PFZW en PMT stapten over en verhoogden de pensioenen met ongeveer 12 en 8,3 procent. PME zat nog in het oude stelsel en verhoogde per 1 januari 2026 met 2,82 procent, gelijk aan de prijsstijging waar het fonds mee rekent. Kijk voor andere fondsen op de site van het fonds zelf; daar staat meestal een overzicht van de verhogingen van de afgelopen jaren.

Volgens De Nederlandsche Bank waren op 30 september 2026 in totaal 42 pensioenfondsen overgestapt. Zij beheren 566 van de 1.630 miljard euro aan pensioenvermogen. De fondsen die nog moeten overstappen, hadden samen een dekkingsgraad van 136,1 procent.

Wanneer hoor je of je pensioen omhoog gaat?

De besluiten vallen in een paar weken rond de jaarwisseling. Dit is de volgorde:

1. November 2026. Fondsen die al zijn overgestapt, zoals PFZW en PMT, melden het definitieve percentage. Gepensioneerden krijgen persoonlijk bericht.
2. Eind december 2026. De SVB publiceert de AOW-bedragen die vanaf 1 januari gelden.
3. 1 januari 2027. De nieuwe bedragen gaan in. ABP, PME en Pensioenfonds Detailhandel willen op deze datum overstappen.
4. Eind januari 2027. ABP maakt de dekkingsgraad van 31 december bekend.
5. Februari 2027. ABP betaalt voor het eerst volgens de nieuwe regels, met een nabetaling over januari.
6. Vóór 1 juli 2027. Deelnemers van Pensioenfonds Detailhandel krijgen hun definitieve overzicht.

Is je regeling ondergebracht bij een verzekeraar of een premiepensioeninstelling, dan valt er geen indexatiebesluit. Daar hangt het af van het soort uitkering. Een vaste uitkering blijft gelijk, tenzij er bij de aankoop een jaarlijkse stijging is afgesproken. Een variabele uitkering beweegt mee met de beleggingen.

Wat betekent een verhoging voor je premie als werkgever?

Een verhoging van de pensioenen krijg je niet als rekening gepresenteerd. Het fonds betaalt die uit het vermogen: uit rendement, uit de reserve of, bij de overstap, uit de buffers die vrijkomen. In een premieregeling spreek je als werkgever een premie af en geen uitkomst.

Waar je wel op moet letten, is de premie zelf. Die is een percentage van het pensioengevend loon en stijgt dus in euro's mee met elke loonronde. Bedrijfstakpensioenfondsen maken de premie voor het nieuwe jaar meestal in dezelfde weken bekend als de verhoging. Dat is het cijfer voor je begroting, niet het indexatiepercentage.

Stapt je fonds of uitvoerder nog over, dan kan ook de premie of de verdeling tussen werkgever en werknemer veranderen. Dat staat in het transitieplan. Ik raad werkgevers aan om dat vóór de begrotingsronde naast de loonkosten te leggen, zodat je niet in januari voor een verrassing staat.

Hoe leg je het uit aan je medewerkers?

De krantenkoppen over dubbele cijfers wekken verwachtingen. Bij de werkgevers die ik spreek, komen in december drie vragen terug: krijgen wij dat ook, waarom krijgt mijn buurman meer, en blijft dat zo. Met deze aanpak voorkom je teleurstelling:

1. Zeg bij welke uitvoerder de regeling loopt en of die al is overgestapt. Dat bepaalt of het om een eenmalige verdeling of een gewone jaarlijkse aanpassing gaat.
2. Verwijs naar het persoonlijke bericht van het fonds. Noem zelf geen percentage, ook niet het percentage uit het nieuws.
3. Leg het verschil uit tussen gepensioneerden en werkenden. Een gepensioneerde ziet de verhoging in de maandelijkse uitkering, een werkende in het pensioenvermogen.
4. Zeg eerlijk dat het ook omlaag kan. In het nieuwe stelsel beweegt pensioen meer mee, in beide richtingen.
5. Wijs op het verschil tussen bruto en netto. Een verhoging is een brutobedrag. Wat iemand er netto aan overhoudt, lees je in bruto netto pensioen.

Veelgestelde vragen

Dit artikel geeft algemene informatie. Wat voor jouw pensioen geldt, staat in het bericht van je pensioenuitvoerder en in het pensioenreglement. Cijfers gecontroleerd op 6 november 2026. Bronnen: ABP (nieuwsbericht 3 november 2026 en "Pensioenvermogen wordt op 1 januari 2027 verdeeld"), PFZW ("Pensioenkoers" en "Resultaat PFZW tweede kwartaal 2026"), PMT (kwartaalberichten 13 mei en 13 augustus 2026), PME ("Hoe zeker is je pensioen?" en "Nieuwe regels voor pensioen"), Pensioenfonds Detailhandel (nieuwsbericht 2 november 2026), De Nederlandsche Bank ("Dekkingsgraad" en nieuwsbericht transitie en dekkingsgraad pensioenfondsen 3e kwartaal 2026), SVB ("Bedragen AOW"), Rijksoverheid ("Overgang naar nieuwe pensioenstelsel").

Lees ook: Wet toekomst pensioenen voor werkgevers · Bruto netto pensioen