Wet toekomst pensioenen: wat je als werkgever vóór 1 januari 2028 moet regelen
De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is geen fondsprobleem maar een werkgeversbesluit. Je kiest een regeling, bepaalt de premie en de compensatie, hebt instemming van de OR nodig en moet je medewerkers aantoonbaar informeren. Dit artikel zet de keuzes en de deadlines op een rij.
In het kort. Sinds 1 juli 2023 geldt de Wtp. Uiterlijk 1 januari 2028 moet elke pensioenregeling een premieregeling zijn met een premie die voor alle leeftijden gelijk is. Heb je een verzekeraar of premiepensioeninstelling, dan moet je transitieplan uiterlijk 1 oktober 2027 zijn ingediend. Middelloonregelingen verdwijnen, leeftijdsafhankelijke premiestaffels worden afgebouwd. Reken op zes tot twaalf maanden doorlooptijd.
Wat verandert er door de Wet toekomst pensioenen?
Tot de Wtp bouwden de meeste werknemers pensioen op in een middelloonregeling (een vaste uitkering per gewerkt jaar) of in een premieregeling met een leeftijdsafhankelijke staffel: hoe ouder de medewerker, hoe hoger de premie. Beide verdwijnen. Vanaf de overgangsdatum geldt:
- Alleen nog premieregelingen. De werkgever legt een premie in, de medewerker bouwt een persoonlijk pensioenvermogen op dat wordt belegd. De hoogte van het pensioen staat niet meer vooraf vast.
- Een vlakke premie voor nieuwe werknemers. Hetzelfde percentage van de pensioengrondslag voor elke leeftijd. Fiscaal maximaal 30 procent van de grondslag.
- Toetredingsleeftijd 18 jaar in plaats van 21.
- Nieuw nabestaandenpensioen. Partnerpensioen bij overlijden vóór pensioendatum wordt op risicobasis verzekerd, maximaal 50 procent van het salaris, los van het aantal dienstjaren. Wezenpensioen loopt door tot 25 jaar.
Wat betekent de Wtp voor jou als werkgever?
Vier besluiten die je niet aan de uitvoerder kunt overlaten:
- Welke regeling? Bij een verzekeraar of premiepensioeninstelling (PPI) kies je een flexibele premieregeling, eventueel met een vaste uitkering vanaf de pensioendatum. Bij een pensioenfonds kiest het fonds tussen de solidaire en de flexibele premieregeling.
- Welke premie? Een vlak percentage dat past bij je budget én bij wat medewerkers nu opbouwen. Voor jonge medewerkers is een vlakke premie gunstiger, voor oudere medewerkers vaak ongunstiger.
- Welke compensatie? Medewerkers die er door de overgang op achteruitgaan, moeten adequaat worden gecompenseerd.
- Hoe neem je OR en medewerkers mee? De OR heeft instemmingsrecht op grond van artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden. Medewerkers moeten begrijpen wat er verandert; je legt de keuzes vast in een transitieplan.
Solidaire of flexibele premieregeling: wat is het verschil?
De Wtp kent twee smaken premieregeling. Beide werken met een vaste premie en een pensioen dat afhangt van de beleggingen. Het verschil zit in hoeveel er gezamenlijk gebeurt.
| Solidaire premieregeling | Flexibele premieregeling | |
|---|---|---|
| Beleggen | De premie wordt collectief belegd; het rendement wordt verdeeld over leeftijdsgroepen | Ieder heeft een eigen pensioenkapitaal; de beleggingen passen zich aan de leeftijd en de keuze van de deelnemer aan |
| Uitkering | Altijd variabel: het pensioen beweegt mee met de economie | De deelnemer kiest bij pensionering tussen een vaste en een variabele uitkering |
| Reserve | Solidariteitsreserve is verplicht, maximaal 15 procent van het pensioenvermogen | Een risicodelingsreserve kan, en is bij een verplicht bpf verplicht; ook maximaal 15 procent |
| Wie kiest | Sociale partners en het pensioenfonds | De werkgever, bij een verzekeraar of PPI |
Bronnen: AFM, Soorten pensioenregelingen (geraadpleegd 4 november 2026); DNB, Solidariteitsreserve en risicodelingsreserve; Pensioenwet artikel 1, 10a en 10b. Een fonds mag direct na invaren een grotere reserve hebben; uiterlijk 1 januari 2037 geldt de grens van 15 procent.
Ben je aangesloten bij een bpf, dan maakt het fonds de keuze en is jouw taak vooral uitleggen wat die voor je medewerkers betekent.
Wat is de eerbiedigende werking bij de Wtp?
Heb je nu een premieregeling met een leeftijdsafhankelijke staffel? Dan mag je die voor bestaande medewerkers voortzetten. Dit heet de eerbiedigende werking. Alleen nieuwe medewerkers die na de overgangsdatum in dienst komen, krijgen de vlakke premie. Je houdt dan twee regelingen naast elkaar, wat in de uitvoering en de communicatie extra aandacht vraagt.
Heb je een middelloonregeling bij een verzekeraar? Dan is er geen automatische eerbiedigende werking. Laat tijdig toetsen welke overgangsroute voor jouw regeling nog openstaat; dat bepaalt de compensatie die je moet betalen.
| Huidige regeling | Wat gebeurt er | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Premieregeling met leeftijdsstaffel (verzekeraar of PPI) | Voortzetten voor bestaande medewerkers is toegestaan; nieuwe medewerkers krijgen een vlakke premie | Twee regelingen naast elkaar; gelijke behandeling motiveren |
| Middelloonregeling bij een verzekeraar | Moet om naar een premieregeling | Compensatie voor oudere medewerkers; waarde van de opgebouwde aanspraken blijft staan |
| Aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds | Het fonds voert de overgang uit, inclusief eventueel invaren | Werkgever heeft weinig keuze, wel een informatieplicht |
Hoe werkt compensatie bij de Wet toekomst pensioenen?
Bij een staffel betaalde je voor oudere medewerkers een hogere premie. Met een vlakke premie gaat er voor hen minder in. Wie dat gat niet meer kan inhalen, bouwt minder pensioen op dan in de oude regeling. Volgens de Rijksoverheid gaat het vooral om medewerkers van ongeveer 40 tot 55 jaar. Werkgever en werknemersvertegenwoordiging beslissen samen of en hoe zij worden gecompenseerd.
De regels op een rij:
- Alleen voor deelnemers. Compensatie geldt voor medewerkers die nog pensioen opbouwen in de regeling, niet voor oud-medewerkers of gepensioneerden.
- Vormen. Extra pensioenopbouw, betaald met een opslag op de premie. Bij een pensioenfonds kan dat ook uit een compensatiedepot of via de verdeling bij invaren.
- Fiscale ruimte. De fiscaal maximale premie van 30 procent van de grondslag mag voor compensatie met 3 procentpunt omhoog, tot 33 procent. Voor het bedrag dat één medewerker aan compensatie krijgt, geldt geen fiscaal maximum.
- Periode. De compensatieperiode begint op de ingangsdatum van de nieuwe regeling en eindigt uiterlijk op 31 december 2036.
Bronnen: Rijksoverheid, Overgang naar nieuwe pensioenstelsel (geraadpleegd 4 november 2026); Belastingdienst, V&A 23-014 (1 juli 2023); DNB, Compensatie en compensatiedepot (29 juni 2023).
Reken compensatie per medewerker door. Bij een jong personeelsbestand is het gat vaak klein; bij veel medewerkers rond de 50 kan het een flinke post worden.
Wat moet er in een transitieplan?
Het transitieplan is het document waarin werkgever en werknemersvertegenwoordiging (vakbond of OR) hun keuzes voor de overstap vastleggen, met de berekeningen erbij. Volgens DNB en de Rijksoverheid staan er in elk geval in:
- de nieuwe regeling: welk type premieregeling, welke premie en welke opbouw;
- de effecten per leeftijdsgroep: wie gaat erop vooruit, wie achteruit;
- de afspraken over compensatie en hoe die wordt betaald;
- bij een pensioenfonds: of het opgebouwde pensioen wordt ingevaren;
- de onderbouwing waarom de overstap evenwichtig is voor alle groepen.
Binnen twee weken nadat het plan klaar is, stuur je het naar je pensioenuitvoerder. Die zet het op zijn website, zodat medewerkers het kunnen lezen. Bij een verzekeraar of PPI moet het plan uiterlijk 1 oktober 2027 zijn ingediend. Daarnaast maak je een communicatieplan: hoe en wanneer je medewerkers informeert.
Wanneer moet je pensioenregeling Wtp-proof zijn? Stappenplan tot 1 januari 2028
Uiterlijk 1 januari 2028. Zo ziet de route eruit als je nu begint:
- Inventarisatie (maand 1). Huidige regeling, uitvoeringsovereenkomst en einddatum, bpf- en cao-check, personeelsbestand naar leeftijd en salaris.
- Analyse (maand 2 en 3). Berekening huidige versus nieuwe opbouw per medewerker. Scenario's voor de vlakke premie en de compensatie. Bepalen van de hoogte van het nabestaandenpensioen. Budgetbesluit directie.
- Advies en keuze uitvoerder (maand 3 tot 5). Marktonderzoek, offertes vergelijken, keuze maken. Concept-pensioenreglement en concept-transitieplan.
- Instemming OR (maand 5 tot 7). Instemmingsverzoek met toelichting, vragenronde, eventueel een onafhankelijke adviseur voor de OR.
- Implementatie en communicatie (maand 7 tot 10). Transitieplan indienen, contract tekenen, portalen inrichten, salarisverwerking aanpassen, presentaties en persoonlijke overzichten voor medewerkers.
Waarom nu beginnen? Wie in november 2026 start, heeft tot 1 oktober 2027 nog ongeveer elf maanden voor het transitieplan. Dat is precies genoeg. Verzekeraars en PPI's plannen implementaties maanden vooruit. Wie laat begint, krijgt minder keus in uitvoerders, minder onderhandelruimte en een OR die onder tijdsdruk moet beslissen.
Heeft de OR instemmingsrecht bij de overgang naar de Wtp?
Ja. Een wijziging van de pensioenregeling valt onder het instemmingsrecht van artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden. Is er een cao met pensioenafspraken, dan maakt de vakbond die afspraken. De Rijksoverheid noemt OR en vakbond samen als vertegenwoordigers van de werknemers bij het transitieplan. Komen de partijen er niet uit, dan kan een onafhankelijke commissie bemiddelen.
De OR mag pas instemmen als zij het voorstel begrijpt. Geef de OR daarom vroeg een rol: informeer in de analysefase, laat het concept toetsen en bied een onafhankelijke toelichting aan. Daarna de medewerkers: een presentatie bij de start, een persoonlijk overzicht van oud versus nieuw en een spreekuur voor individuele vragen. Zo wordt een wettelijke verplichting een arbeidsvoorwaarde die medewerkers waarderen.
Veelgestelde vragen
Wanneer gaat het nieuwe pensioenstelsel in?
De Wtp geldt sinds 1 juli 2023. Daarna loopt een overgangsperiode. Uiterlijk 1 januari 2028 moet elke pensioenregeling aan de nieuwe regels voldoen. Pensioenfondsen stappen op verschillende momenten over; bij een verzekeraar of PPI moet het transitieplan uiterlijk 1 oktober 2027 zijn ingediend.
Geldt de Wtp ook voor kleine werkgevers?
Ja. Elke pensioenregeling in Nederland moet uiterlijk 1 januari 2028 voldoen, ongeacht het aantal medewerkers.
Wat gebeurt er met het pensioen dat al is opgebouwd?
Bij een verzekeraar blijft het opgebouwde pensioen staan als premievrije aanspraak. Of het opgebouwde pensioen wordt samengevoegd met het nieuw op te bouwen pensioen. Bij een pensioenfonds kan het fonds besluiten tot invaren: het omzetten van de oude aanspraken naar persoonlijk vermogen.
Moet ik compenseren als ik de eerbiedigende werking gebruik?
Voor bestaande medewerkers verandert er dan niets, dus is er geen compensatie nodig. Wel moet je het verschil met nieuwe medewerkers kunnen uitleggen.
Betaalt een werkgever meer pensioenpremie door de Wtp?
Dat hangt af van je personeel. Een vlakke premie die even veel kost als je huidige staffel, levert jongere medewerkers meer op en oudere minder. Wil je dat oudere medewerkers niet achteruitgaan, dan betaal je in de eerste jaren meer, door een hogere premie of door compensatie. Bereken het voor je eigen personeelsbestand.
Wat zijn de voor- en nadelen van het nieuwe pensioenstelsel?
Voor de werkgever: de premie is voorspelbaar en voor iedereen gelijk, wat de regeling eenvoudiger uit te leggen maakt en een overstap van baan makkelijker. Voor de medewerker: het pensioen is persoonlijker en beter te volgen, maar beweegt meer mee met de beleggingen. Een vast bedrag vooraf bestaat niet meer.
Wat betekent het nieuwe pensioenstelsel voor gepensioneerden en 60-plussers?
Ook bij hen kan het pensioen in de nieuwe regeling meer gaan meebewegen met de economie. Volgens DNB wordt het beleggingsrisico voor wie bijna of al met pensioen is wel afgebouwd, om het pensioen stabiel te houden. Compensatie geldt niet voor gepensioneerden. Vragen over hun uitkering gaan naar de pensioenuitvoerder.
Wat betekent de Wtp voor HR?
HR draagt de uitvoering in het bedrijf: de gegevens voor de berekeningen aanleveren, de salarisadministratie aanpassen, presentaties en persoonlijke overzichten organiseren en vragen van medewerkers beantwoorden.
Pensioenadviseur sinds 1990, Wft-gecertificeerd voor pensioen en inkomen. Adviseert werkgevers, OR-leden, DGA's en particulieren vanuit Pensioenhart in Hoofddorp.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen advies voor jouw situatie. Bedragen en percentages zijn gebaseerd op de wetgeving zoals bekend in 2026.
Cijfers en data gecontroleerd op 4 november 2026. Bronnen: Rijksoverheid, Overgang naar nieuwe pensioenstelsel (geraadpleegd 4 november 2026); DNB, Vijf vragen over de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel (bijgewerkt 22 juli 2026); DNB, Transitieplan Wet toekomst pensioenen (bijgewerkt juli 2024); DNB, Compensatie en compensatiedepot (29 juni 2023); DNB, Solidariteitsreserve en risicodelingsreserve; Belastingdienst, V&A 23-014 Maximering compensatiepremie en compensatiebedrag (1 juli 2023); AFM, Soorten pensioenregelingen (geraadpleegd 4 november 2026); Pensioenwet (versie geldend vanaf 1 januari 2026).
Lees ook: Pensioenregeling opzetten voor je medewerkers · Bruto netto pensioen uitleggen aan medewerkers
Zelf rekenen? Met de rekentools zie je wat je pensioen netto waard is, wat je later overhoudt en hoeveel je zelf mag opzijzetten.
Weten waar jouw regeling staat?
Vraag een Wtp-transitieplan aan: inventarisatie, berekening oud versus nieuw en een planning tot de deadline. Vaste prijs, reactie binnen één werkdag.
Vrijblijvend gesprek aanvragen